Wat zijn amandelen?

Amandelen zijn onderdeel van het lymfekliersysteem in ons lichaam. Dit systeem houdt binnendringende ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen, tegen. De amandelen vangen de ziekteverwekkers op die via de mond en de neus willen binnendringen en maken deze onschadelijk.

Er zijn twee soorten amandelen:

Keelamandelen

De keelamandelen worden ook wel tonsillen genoemd. Ze zien er uit als twee amandelvormige zwellingen links en rechts achter in de keel. Kinderen jonger dan 2 jaar hebben meestal nog kleine keelamandelen.

Neusamandel

De neusamandel wordt ook wel adenoid genoemd. Hij zit achter de neus en boven het gehemelte. De neusamandel is meestal niet zichtbaar bij het openen van de mond. De neusamandel is vooral groot en actief bij jonge kinderen en neemt met het ouder worden in grootte af.

Amandelen

Welke klachten kunnen de amandelen geven?

Als de amandelen een infectie bestrijden, worden ze groter. Wanneer de amandelen de hoeveelheid binnendringende ziekteverwekkers niet meer aankunnen, raken ze zelf ontstoken.

Keelamandelen

Als de keelamandelen ontstoken zijn, hebben de kinderen last van keelpijn met slikklachten en verhoging van de temperatuur. De keelamandelen kunnen hiervoor verwijderd worden afhankelijk van hoe vaak en hoe erg de klachten zijn.

Bij sommige kinderen bij wie de keelamandelen vaker ontstoken zijn, worden ze zó groot dat ze de ademhaling 's nachts kunnen belemmeren. In dat geval slaapt uw kind onrustig en snurkt het, waarbij de ademhaling soms even stokt. De keelamandelen worden dan bijna altijd verwijderd.

Ontstoken amandelen

Chronisch ontstoken keelamandelen

Neusamandel

Als de neusamandel ontstoken is, hebben de kinderen vaak last van verkoudheden met een vieze neus. Andere klachten kunnen zijn: herhaalde oorontstekingen met slechthorendheid, slecht slapen, snurken en veel door de mond ademen.

Vaak is er sprake van een combinatie van ontstoken neus- en keelamandelen, dus ook van een combinatie van de klachten. Vandaar dat het in de praktijk vaak voorkomt dat de neus- en de keelamandelen tegelijk verwijderd worden.

Verwijderen van de keelamandelen

Bij het verwijderen van de keelamandelen spreekt men ook wel over het knippen van de amandelen. In de medische wereld wordt de operatie tonsillectomie genoemd. Het is één van de meest uitgevoerde operaties bij kinderen.

De amandelen vormen slechts een klein gedeelte van het lymfekliersysteem van ons lichaam. Het verwijderen van de keel- en/of neusamandelen heeft daarom geen gevolgen voor het bestrijden van infecties door ziekteverwekkers zoals bacteriën en virussen.

Afhankelijk van de ernst en het aantal keren dat de keelamandelen van uw kind ontstoken zijn en afhankelijk van de leeftijd van uw kind, kan de huisarts u adviseren een afspraak te maken met een KNO-arts.

Afspraken over de behandeling

Wat betreft het nut van het verwijderen van de keelamandelen in relatie tot het aantal ontstekingen bij uw kind, hebben zowel de huisartsen als de KNO-artsen een richtlijn opgesteld. Volgens de richtlijnen komt uw kind na 5 of meer keren klachten hebben van ontstoken keelamandelen in het afgelopen jaar of na 6 of meer keren in de afgelopen 2 jaren, in aanmerking voor het laten verwijderen van de keelamandelen. Hiervan kan worden afgeweken, bijvoorbeeld door de ernst van de ontstekingen of door bijkomende klachten, zoals onrustig slapen.

De operatie

De operatie wordt uitgevoerd door een van de drie KNO-artsen die werkzaam is in Zutphen samen met de anesthesist. De anesthesist heeft U meestal gezien op het pre-operatieve spreekuur (POS) in ons ziekenhuis. Uw kind krijgt een kapje voor neus en mond en ademt door dat kapje een medicijn in. Hierdoor blijft het kortdurend onder narcose.

De keelamandelen worden één voor één losgemaakt van de onderlaag. Op deze manier worden ze in het geheel verwijderd. Ze worden dus niet daadwerkelijk geknipt zoals de naam doet vermoeden.

Het verwijderen van de keelamandelen is medisch gezien een routine-ingreep. Voor een kind kan het een hele gebeurtenis zijn. U kunt uw kind helpen door zoveel mogelijk bij hem of haar te blijven, zowel in de periode voor de narcose als bij het ontwaken in de uitslaapkamer. In Zutphen kunt U zowel bij het in slaap brengen als het wakker worden van Uw kind, kort na de ingreep aanwezig zijn. Ons ziekenhuis heeft een voorlichtingsprogramma's voor kinderen en/of voor ouders.

Kort na de operatie


Nabloeding

De belangrijkste complicatie van het verwijderen van de keelamandelen is de nabloeding. Dit komt bij 2-4% van de kinderen voor. Uw kind moet dan meestal opnieuw geopereerd worden om de bloeding te stoppen. De meeste nabloedingen vinden plaats in de eerste paar uren na de operatie. Uw kind is dan meestal nog in het ziekenhuis.

Misselijkheid en braken

Na de operatie kan uw kind last hebben van misselijkheid en braken. Dit komt door de narcose en door het inslikken van bloed. Misselijkheid en braken komen bij 30 tot 70% van de kinderen die geopereerd zijn voor.

Keelpijn en pijn bij het slikken

Uw kind heeft een aantal dagen last van keelpijn en pijn bij het slikken. Eten en drinken kan daardoor moeilijker gaan. De pijn is de eerste vijf dagen hevig en neemt daarna snel af. Om de pijn tegen te gaan is het raadzaam uw kind gedurende enkele dagen op vaste tijden pijnstillers toe te dienen. Via de kinderafdeling krijgt U daar instructies voor.

Koorts

Eén op de drie kinderen krijgt koorts na het verwijderen van de keelamandelen. De koorts is meestal mild en kan tot zeven dagen duren. Uw kind hoeft hiervoor meestal geen antibioticumkuur.

Andere, weinig voorkomende klachten:

  • Tijdelijk hoge stem
  • Het verliezen van een, vaak al loszittende, melktand door de klem die het kind in de mond krijgt tijdens de operatie.
  • Heel zelden willen kinderen na de operatie door de pijn en soms door boosheid over wat hen is aangedaan, enige tijd niet meer praten of drinken.

Naar huis

Uw kind blijft na het verwijderen van de keelamandelen enkele uren ter observatie in ons ziekenhuis. Als er geen problemen zijn kan het daarna naar huis.

Vrijwel alle kinderen gaan binnen 7 dagen weer naar school of naar het kinderdagverblijf. De verpleegkundige van de kinderafdeling belt U de dag na de ingreep , woensdag in de regel, om te horen hoe het gaat en of er nog klachten en vragen zijn betreffende de ingreep en verblijf in ons ziekenhuis.

Link naar wachttijd

Bronvermeldiing: www.kiesbeter.nl




Vorige pagina: Keel
Volgende pagina: Een brok in de keel (globusgevoel)